Việc xây dựng một bảo tháp được coi là vô cùng lợi ích, để lại những nghiệp báo rất tích cực về tinh thần. Những lợi ích trong tương lai từ hành động này dẫn đến việc tái sinh may mắn. Kết quả là có được những lợi ích may mắn của thế gian, chẳng hạn như được sinh ra trong một gia đình giàu có, có thân hình đẹp đẽ, giọng nói hay, hấp dẫn, mang lại niềm vui cho người khác, và có một cuộc sống hạnh phúc lâu dài và mong muốn của một người nhanh chóng thành hiện thực. Ở mức độ tuyệt đối, người ta cũng sẽ có thể nhanh chóng đạt đến sự giác ngộ, mục tiêu của Phật giáo.
Mặt khác, việc phá hủy bảo tháp được coi là một hành động cực kỳ tiêu cực, tương tự như việc giết người. Một hành động như vậy được cho là sẽ tạo ra những nghiệp báo tiêu cực lớn, dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng trong tương lai. Người ta nói rằng hành động này khiến tâm trí rơi vào trạng thái hoang tưởng sau đó dẫn đến cái chết, dẫn đến những sự tái sinh hoàn toàn bất hạnh/rủi ro.
Các kinh điển và các giáo thuyết xưa nay đều cho rằng tạo tháp có công đức rất lớn, như kinh Vô lượng thọ, hạ cho rằng xây tháp tạo tượng là nhân hạnh vãng sinh Tịnh độ.
Kinh Thí dụ nêu một quả báo thù thắng của việc tạo tháp như sau:
1. Không sinh nơi biên quốc.
2. Không bị bần cùng, khốn khổ.
3. Không thọ thân ngu si, tà kiến.
4. Có thể được làm vua 16 nước lớn.
5. Thọ mạng lâu dài.
6. Được sức mạnh như Kim Cang Na-la-diên.
7. Được phước đức rộng lớn không ai sánh bằng.
8. Được chư Phật, Bồ-tát từ bi thương xót.
9. Đầy đủ tam minh, lục thông, bát giải thoát.
10. Được vãng sinh về các tịnh độ trong 10 phương.
Ngoài ra, kinh Tạo tháp công đức, kinh Tạo tháp diên mạng cũng nêu các công đức khác như: sống lâu, sinh lên cõi trời, diệt trừ 5 tội vô gián, thành Phật. Kinh Hữu nhiễu Phật tháp công đức cho rằng nhiễu tháp (còn gọi tuyền tháp) xa lìa được 8 nạn, đầy đủ các sắc tướng vi diệu, được tài bảo, phước đức, sống lâu, cho đến được làm thầy trời, người.
Kinh Đề vị cũng cho rằng tuyền tháp có 5 công đức như sau:
1. Đời sau được thân tướng xinh đẹp, khôi ngô.
2. Được tiếng nói trong trẻo, êm ái.
3. Được sinh lên cõi trời.
4. Được sinh vào nhà vương hầu.
5. Được đạo nê-hoàn.
Trong kinh Niết-bàn, quyển 41, Đức Phật có chỉ cách xây tháp: tháp để thờ xá-lợi của Phật thì cất 13 tầng. Tháp thờ Bích chi Phật thì có 11 tầng. Tháp của vị A-la-hán thì xây 4 tầng. Còn tháp của vị Chuyển luân vương thì chẳng nên xây tầng, là vì vị Chuyển luân vương chưa thoát khỏi các trói buộc trong Tam giới.
Còn theo luật Ma-ha-tăng-kỳ 33, Hữu bộ Tỳ-nại-da tạp sự 18: Nếu xây tháp để thờ Như Lai thì phải đầy đủ các cấu trúc nói trên, nếu xây tháp để thờ Độc giác thì không được an trí bình báu, nếu xây tháp để thờ A-la-hán thì tướng luân không được vượt quá 4 tầng, nếu xây tháp thờ “Bất hoàn quả” thì tướng luân không được vượt quá 3 tầng, nếu xây tháp thờ “Nhất lai quả” thì tướng luân không được vượt quá 2 tầng, nếu xây tháp thờ “Dự lưu quả” thì tướng luân không được vượt quá 1 tầng; nếu xây tháp để thờ người hiền thiện trong hàng phàm phu thì nên xây đầu bằng, nhưng không được dùng luân cái.
Trong Phật giáo, nhiễu tháp đã là một nghi lễ và thực hành sùng kính quan trọng kể từ thời sơ khai, và do đó, các bảo tháp luôn có một con đường pradakhshina quanh chúng. Nhiễu tháp đều phải đi theo chiều bên phải làm chuẩn hay đi theo chiều kim đồng hồ. Lúc nhiễu tháp phải cúi đầu nhìn xuống để tránh dẫm đạp côn trùng trên mặt đất, không được liếc ngó 2 bên, không được khạc nhổ trước tháp, không được đứng trong tháp nói chuyện với người. Ngoài ra, không chỉ tạo tháp, nhiễu tháp mà sửa tháp, quét tháp, lễ tháp đều được công đức không gì lớn bằng.
Huỳnh Thanh Bình
Nguồn: Các dạng tháp trong lịch sử Phật giáo